سرزمین کودکی کورش

ملتی که زبان و ادبیات نداشته باشد نابود می شود

شما می توانید هر لغتی را که با حرف خ شروع می شود و در این بخش نیامده در بخش نظر دهندگان بنویسید تا به لغتنامه کهنوش اضافه شود.  این لغتنامه هنوز ویرایش نهایی نشده و در حال ویرایش است. هر اشتباهی که دراین قسمت می بینید اعلام نمایید تا برطرف نماییم.

 خ

خُ -  xo: خان، خُن هم تلفظ می شود

خُ ُ-  xō: خواب، خُُ هَلَ پَل: خواب بد

خُ اِلی - xoeli : خواب آلود

خُ ُش – xōš : خودش

خائینَه-  xaina: تخم مرغ نیمرو که به همه زده و شب عروسی می دهند داماد بخورد

خاتِرجَم – xâterjam : خاطر جمع، مطمئن، آرامش خیال

خار-   xâr: خار، تیغ، چوب نوک تیز در گل

خارونَن – xâronan : خاراندن

خازِمِنی-xâze meni : خواستگاری

خاسَ – xâsa : خاصَ، نام زن

خاش خاش – xâš xâš : خشخاش

خاکِ بختِ: خاک الک شده

خاكسر- xâkesar : خاکستر، در گذشته خاکستر براي شتشوي ظروف استفاده مي شد

خال – xâl : 1- نقشی که روی بدن خالکوبی شده ۲- برجستگی نقطه ای که روی بدن در می آید

خالَ خالَ بازی- xala xala bazi : خاله خاله بازی

خال خالو- xalxalu: کفش دوزک، حشره

خالکویی – xâlkui : خالکوبی، کوبیدن خال روی بدن

خالی- xâli : خالی

خالیِ پَهلی – xâli pahli : پهلوی انسان که استخوان ندارد

خان آقا –  xân âqâ: آقا خان، نام مرد

خانُم بس – xânom bas : نام زن

خانم خاس –  xânom xâs : خانم خاص، نام زن

خانُم گل – xânom gol : نام دختر

خانم ناز –  xânom nâz: نام زن

خاور – xâvar : نام زن

خایَ – xâya : بیضه انسان و حیوان

خِبرَ -  xebra : کارشناس

خُت -  xōt : خودت

خَتِنَ - xatena : ختانه، برداشتن پوست آلت تناسلی نوزاد

خَتِنَ سِرُ – xatenasero : ختانه سوران، جشن ختانه کردن بچه

خدایاری – xodâyâri :نام خانوادگی در کهنوش، خدایاری ها از طایفه اسدبیگی هستند

خدیف-  xdif: نام مرد

خَر- xar : خر

خِرِ قیصری-  xerř qeysari: منطقه ای در کوهستنان که سنگ هیا روی هم لیز می خورند و صدای خِر می دهند

خَرَ لَتَ –  xar lata: غذایی که می ماند سفت می شود و ترَک بر می دارد. شکلش مثل زمین کویری می شود

خِرآو- xerâv: خراب

خرج بُرییَن- xarj borian : تعيين شرايط ازدواج به وسیله ریش دو خانواده عروس و داماد

خَرجِ مال - jarje mâl : مشخص کردن مخارج عروسی

خَرجا –  xajâ: محلی که خَر را می بستند

خُرجین - xorjin  : خورجین

خُرد -   xord: کوچک، خرد، ریز

خِرسُک- xersok: مدفوع الاغ و قاطر و اسب (خِر سِوُل: مدفوع الاغ؟؟؟؟)

خِرسِل- xersel : مدفوع خرس

خَرسوآری- xarsuâri: خرسواری

خُرِش -  xoreš : خورشت

خُرش اِلی- xoreše eli : خورشت آلو

خرگوش- xarguš : خرگوش

خُرمالو-  xormâlu : خرمالو

خَرمَن جا – xarmanjâ: محل گرد آوری خرمن

خَرمَن دَرج كُ –  xarman daj ko: مهرارباب كه از چوب بود و روي خرمن جا مي انداخت تا از آن برداشت نشود

خَروُزَ – xarvoza : خربزه

خَریَن- xarian: خریدن

خَرییَن -   xarian: خریدن

خَزُ – xazo : خزان

خُس - xos . : شِن. ماسه. محله خُس يكي از شش محله معروف كهنوش است.

خَسِ- xase : خسته

خُسِ چِِشمه سَر-  xose ĉešma sar: اسم یک بخش در دره چشمه سَر

خُُش – xoš : ۱- خوشحال ۲- خوب

خُش حاسِل – xošhâsel : خوش حاصل، نام مرد

خِشَ عَوَضَلی-  xeša avazali: خشه ی عوضعلی. حکایت ….
خُشکَ – xoška : برگ های خشک پای درخت

خَف – xaf  : هوای گرفته

خَفَ – xafa  : ۱- خفه، کسی که نفس نمی کشد ۲- به صورت امر گفته شود یعنی؛ حرف نزن و سکوت کن

خُفتَن –  xoftan : خوابیدن

خُل – xol : دیوانه، کم عقل

خَلاس – xalâs : رها، آزاد، تمام

خَلوار -  xalvâr: خروار

خليل خُن- xalil xom: خيلي خان، نام مرد

خُمَ -   xoma: 1- خامه لبنیاتی ۲- خامه قالیبافی

خُم –  xom: كوزه سفالي بزرگ

خُماتُ –xomâto  : خامه؟؟؟

خُمُن -  xōmon : خودمان

خَمیر -  xamir: آب را در آرد می ریزند و خمیر می شود

خَمیر تِرش - xamirterš : خمیری که می گذارند بترشد تا به عنوان مایه برای پخت نان استفاده شود

خُنَ -  xona: خانه

خَنَ - xana : خنده

خُنَ انصاف –  xona ensâf: خانه انصاف،‌  وابسته با داسرا بود و در سال های ۱۳۴۰ تا۱۳۵۷ فعالیت داشتند

خُنَ باغی- xona bâqi : خانه باغی که شامل یک اتاق ساده است در داخل باغ با خشت و چوب ساخته می شود

خُن گُرمَز-  xon gormaz: خان گرمز، كوهي كه از آن گِل ارمني مي آورند، خان گرمز یعنی خانی که نمی بیند، گرمز ترکی است

خُنَ گنجينه - xona ganjina : پايين حياط (؟)

خَنييَن-  xanian: خنديدن

خو –  xu: خوب

خُوآر -  xuar : خواهر، نسبت دختران یک پدر یا مادر با هم

خوآر اَریس - xuâr aris  : دو زن که در شب عروسی کنار عروس می ایستند

خوآر زا -  xuârza: فرزندان خواهر، خواهرزاده

خواص – xuâs : خواص، نام زن

خَوَر -  xavar: 1- خبر ۲-  بیدار

خِورَ – xevra : خبره

خوردِ – xorde : نام زن، زن کوچک جسه

خوردِشَ دِرآر - xurdeša derâr : بزن خوردش کن

خوروس -  xurus : خروس

خوروس- xurus :خروس

خوروس خُ –  xurusxon : خروسخوان، آغاز صبح

خوروس قَََپُ –  xurus qapo : خروس قپان ، نوعی مسابقه که در مراسم عروسی برگزار می شد

خوشقَِم – xošäm  :خوشقدم، نام‌ زن

خي- xi : خوک

خُیا - xoya  : خدا

خُیا خاسَ – xoyâxâsa  : خدا خواسته، خداوند او را دوست داشته

خُيا دار –  xoyâdâr: خدادار، نام مرد

خُیا رو - xoyâru  : کنایه از کسی که با حضورش سروصدا راه می اندازد و اعتراض می کند، خدا را می آورد جلوی چشم آدم

خُیا نیآدار -   xoyâ niâdâre: خدا نگهدار

خیار - xiâr : خیار

خیار آشی – xiâr âši: خیار چمبر

خیاوُ –  xiâvo : خیابان

خیت - xit : شرمنده، کِنف

خِیر -  xeyr: خیر و خوبی

خیرِ بَر -  xeyre bar: خیر و برکت

خِيربانو – xeyr bânu :بانوی خیر، نام زن

خیش -  xiš: خويشاوند

خیک-xik  : خیی ن.ک

خِیلی -  xeyli: خیلی، زیاد

خین  – xin : خون

خین ا ُِ – xinö : خون آب

خین بآ – xinbã : بهایی که به خاطر کشتن یک انسان پرداخت می شود

خییَ –  xiya: کیسه ای از پوست بز یا گوسفند که در آن ماست نگهداری می کنند، خیک گفته می شود

فرهنگ لغت لری کهنوشی، حرف ” آ “

فرهنگ لغت لری کهنوشی، حرف « ا »

فرهنگ لغت لری کهنوشی، حرف « ب »

فرهنگ لغت لری کهنوشی، حرف « پ »

فرهنگ لغت لری کهنوشی، حرف « ت-ث »

فرهنگ لغت لری کهنوشی، حرف « ج »

فرهنگ لغت لری کهنوشی، حرف « چ »
فرهنگ لغت لری کهنوشی، حرف « ح »